Petersburg – Wenecja Północy. Igorek powiedział… (katedra)

Priorytet przysłony. Fotografia dla opornych. :)

Używanie trybów kreatywnych jest o wiele prostsze niż się to wydaje. Doskonale sprawdza się tu mądrość „trening czyni mistrza”. Jednak aby przejść do praktyki potrzebna jest teoria i to jest moim zdaniem o wiele większa trudność.

Nie będę używała języka technicznego. Przetłumaczyłam go sobie na obrazy i skojarzenia, bo tak łatwiej było mi zrozumieć pojęcia.

Angielska nazwa dzisiejszego trybu kreatywnego pochodzi od słowa

aperture

dlatego spotykane symbole to: A lub Av i oznaczają one tryb, w którym priorytetem jest aperture, czyli w języku polskim

przysłona

 

Przysłona to te małe blaszki w obiektywie, które nachodząc na siebie układają się w pierścień. Powstaje w ten sposób otwór przez który wpuszczamy światło. Sterując przysłoną sterujemy wielkością tego otworu.

przysłony

 

Myśląc o przysłonie, w pierwszej kolejności skupiam się na powierzchni, która otacza otwór. To ona mówi o wartości przysłony. Im więcej blaszek wokół otworu, tym wyższa wartość przysłony, czyli wyższe f.

wartości przesłon a wielkość otworu

Blaszki przysłony są jak zasłona w oknie. Mało zasłon – niska wartość f. Dużo zasłon w oknie – wysoka wartość f.

ŚWIATŁO

Nie można oczywiście zapominać, że wartość f warunkuje ilość światła, czyli czas otwarcia migawki. Trzeba zapamiętać coś, z czego zawsze wychodzi mi masło maślane i powoduje mętlik…

Im większa wartość przysłony (wysokie f), tym mniejszy otwór przez który wpada światło. Trzeba wydłużyć czas, co w trybie priorytetu (preselekcji) przysłony robi za nas automat.

Im mniejsza wartość przysłony (niskie f), tym większy otwór i lepiej naświetlona scena. Automatyka aparatu dobierze krótszy czas migawki.

 

priorytet przysłony

Tryb A (Av) oznacza, że to my wybieramy wartość przysłony (liczbę f), a aparat dopiera do tego czas. Ten tryb kreatywny może ukrywać się pod różnymi nazwami: aperture priority, aperture value, preselekcja stopnia otwarcia przysłony, preselekcja przysłony czy priorytet przysłony.

Pracując w trybie priorytetu przysłony, pierwszeństwo ma ustawiona przez nas wartość przysłony. Aparat automatycznie dobierze czas, starając się aby scena była odpowiednio naświetlona, ale pierwszeństwo ma przysłona.

Może się tak zdarzyć, że przy ustawionej przez nas przysłonie zdjęcie wyjdzie poruszone, niedoświetlone lub prześwietlone. (W tym miejscu pomijam fakt, że można sterować jeszcze innymi wartościami jak np. ISO.)

Im wyższa liczba przy f, tym wyższa wartość przysłony. Wraz z podnoszeniem wartości przysłony, coraz bardziej zasuwamy blaszki, czyli pozwalamy na dotarcie mniejszej ilości światła, co w trudnych warunkach może utrudnić zrobienie poprawnego zdjęcia.

przysłona a poruszenie

Oba zdjęcia zrobione są przy słabym oświetleniu, przy tej samej wartości ISO.

Ujęcie z lewej: za bardzo zsunęłam blaszki (f/8 – wyższa przysłona, mniej światła) i aparat sobie nie poradził, czego efektem jest poruszone zdjęcie.

Ujęcie z prawej: przy tym samym oświetleniu, powiększyłam otwór przysłony, rozsunęłam blaszki (z f/8 do f/4 – niższa przysłona, więcej światła). Aparat mógł skrócić czas pracy migawki i zdjęcie jest mniej poruszone.

ABY DOŚWIETLIĆ SCENĘ

Im ciemniej tym niższą wartość przysłony ustawiamy
– niska liczba przy f, np. f/2.8
Rozsuwamy blaszki aby ułatwić pracę automatyce.

 

przysłona a naświetlenie

 

 

głębia ostrości

Tryb priorytetu (preselekcji) przesłony służy jednak przede wszystkim do czegoś znacznie bardziej kreatywnego niż odpowiednie naświetlanie ujęć. Otóż sterując przysłoną sterujemy głębią ostrości!

Głębia ostrości mówi o tym jak daleko chcemy widzieć ostro.
Zakładając, że łapiemy ostrość na przedmiocie, w połowie odległości od nas, sterując przysłoną możemy zdecydować, jak dużo rzeczy przed i za tym obiektem także ma być ostrych.

– KIEDY STOSOWAĆ –

  • Robiąc zdjęcie portretowe zazwyczaj chcemy aby tylko osoba fotografowana była bardzo wyraźna na tle rozmytego tła.
  • Robiąc zdjęcie widokowe chcemy aby wszystko, od pierwszego planu po ostatni, było czytelne i ostre.
  • Przy fotografii makro także chcemy pięknie rozmytego tła, aby detal wyraźnie się z niego wybijał.

W takich właśnie przypadkach wypieramy tryb kreatywnej fotografii z priorytetem przysłony. 

Wartość przysłony (liczba f) decyduje o głębi ostrości!

 

Tym razem blaszki przysłony to nasze powieki. Większość z nas, gdy chce wyraźnie zobaczyć coś bardzo oddalonego, mruży oczy i patrzy jakby w nieskończoność.
Mrużenie oka to więcej blaszek w przysłonie, to większa wartość f, np. f/22. Powinniśmy widzieć bardzo daleko – duża głębia ostrości, tak jak chcemy np. podczas fotografowania widoków.

 

WIDOKI

Przy zdjęciach widokowych zależy nam na jak największej głębi ostrości. Chcemy widzieć ostro w możliwie dużym zakresie. Blisko nas, ale również to co jest bardzo daleko. Nawet fotografując osobę, nie chcemy tracić szczegółów tła, bo przecież po to ustawiliśmy ją na tle Koloseum.

 

– ZMRUŻONE OCZY –
Ostrość bardzo daleko (głęboko) 
to bardzo „zmrużona” przysłona, czyli wysoka wartość f.

przysłona a głębia

Niestety u nas ciągle pada. Nie mam typowego zdjęcia widokowego. Trzeba będzie użyć wyobraźni. Na przykładzie z lewej strony widać jak działa wysoka przysłona.

Mrużymy oczy, czyli przymykamy przysłonę i na zdjęciu mamy wyraźny pierwszy oraz dalszy plan. Np. zdjęcie z wakacji na tle Krzywej Wieży, chcemy aby było widać i nas i wieżę. W takich przypadkach przymykamy przysłonę, czyli używamy wysokiego f.

Jeżeli przysłonę otworzymy zbyt szeroko to dalszy plan się rozmywa – tego zazwyczaj nie chcemy w typowych zdjęciach z wakacji, czyli ja na tle piramidy. Wtedy tylko z zarysu domyślimy się, co było za plecami osoby pozującej na zdjęciu.

 

PORTRET i MAKROFOTOGRAFIA

Innym przypadkiem jest portret oraz makrofotografia. Tutaj chcemy skupić uwagę na osobie, detalu. Wpatrujemy się w obiekt szeroko otwartymi oczami, to co jest poza nim nie skupia naszej uwagi.

Szeroko otwarte oczy, to szeroko otwarta przysłona, dzięki małej ilości blaszek. Im niższa wartość f, tym bardziej rozmyte tło.

– OCZY SZEROKO OTWARTE –
Rozmyte tło, ostrość tylko w konkretnej odległości 
to szeroko otwarta przysłona, czyli niska wartość f.

przysłona a portret

Na przykładzie z lewej strony widać wyraźnie pierwszy plan, tło jest rozmyte. Teraz uruchamiamy wyobraźnię – tego typu efekt chcemy uzyskać np. przy portrecie. Pozwoli na to szeroko otwarta przysłona, czyli niska wartość f. Na zdjęciu z prawej strony przymknęłam przysłonę, zwiększyłam jej wartość z 3.5 do 8 i dlatego tło jest wyraźniejsze.

Oczywiście o tym, czy zdjęcie wyjdzie poprawnie naświetlone, ostre i z zadowalającą nas głębią ostrości decyduje dużo więcej warunków, niż tylko wartość przysłony. Wpływ mają np. odległość od obiektu, odległość obiektu od tła, zastane światło, charakterystyka obiektywu. Jeśli wiemy jak działa przysłona, to dalej przechodzimy do praktyki. Ja tej praktyki mam mało. Jednak dwie najważniejsze informacje to:

niskie f – rozmyte tło

wysokie f – ostrość „w nieskończoność”

 

 

Może dla konkretnych sytuacji istnieją uniwersalne ustawienia?
Znacie sztuczki dla uzyskania fajnych efektów?
Proszę o podpowiedzi.

Udanej zabawy z trybem kreatywnym priorytetu przysłony.

 

przysłona a makro

 


PS. Zdjęcia porównawcze powinny się powiększać do oryginalnego rozmiaru, po kliknięciu.

Poprzedni wpis
Następny wpis
  • Świetny post, dzięki!

  • Widzisz jaka zdolna jesteś! Mi też zawsze przykłady pomagają, bez tego moje zwoje mózgowe zbyt wolno kojarzą, wzrokowiec ze mnie totalny.

  • Anglik zrobił duże oczy, od kilku miesiecy stara mi sie wytłumaczyć na wszystkie sposoby a wystarczyło parę obrazków hi, hi dzieki

    • Iza

      Widzisz jaka zdolna jesteś! Mi też zawsze przykłady pomagają, bez tego moje zwoje mózgowe zbyt wolno kojarzą, wzrokowiec ze mnie totalny.

  • Te moje informacje to takie bardzo oględne i obrazkowe ;), ale wstęp do zabawy fotografią może być. Jak złapiesz bakcyla to "poważniejszą wiedzę" zdobędziesz, a i tak najlepiej cykać, cykać, cykać. Teraz gdy mamy karty pamięci zamiast klisz, ta nauka może być bardziej spontaniczna. Pięknych efektów i radosnej nauki – sama jestem uczennicą. Dziękuję za odwiedziny.

  • Ja dopiero zaczynam "zabawę" z moją lustrzanką, dlatego chętnie przeczytałam ten post. Dużo bardzo fajnych informacji, dzięki

    • Iza

      Te moje informacje to takie bardzo oględne i obrazkowe ;), ale wstęp do zabawy fotografią może być. Jak złapiesz bakcyla to „poważniejszą wiedzę” zdobędziesz, a i tak najlepiej cykać, cykać, cykać. Teraz gdy mamy karty pamięci zamiast klisz, ta nauka może być bardziej spontaniczna. Pięknych efektów i radosnej nauki – sama jestem uczennicą. Dziękuję za odwiedziny.

  • to je dobre zapamiętam – dziękuję

  • Przysłona, czyli zasłoń swoją dziurkę!

    • Iza

      to je dobre zapamiętam – dziękuję